تکنرخی شدن ارز؛ پایان رانتهای ارزی یا آغاز یک جراحی اقتصادی؟
حبیبه رحیمیان، خبرنگار صدای سما
رئیس هیات مدیره فدارسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، با انتقاد از تداوم سیاست چندنرخی ارز، آن را منشأ فساد، رانت و ناکارآمدی در صادرات دانست و تأکید کرد: تکنرخی شدن ارز، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت فشارهایی به معیشت وارد کند، اما در صورت اجرای حسابشده میتواند موتور تولید و صادرات غیرنفتی را دوباره روشن کند.
حمیدرضا صالحی رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری صدای سما، با اشاره به ضرورت تکنرخی شدن ارز گفت: تجربه چندنرخی بودن ارز بهروشنی نشان داده که این سیاست زمینهساز فساد، رانت، امضاهای طلایی و سوءاستفادههای گسترده بوده و در نهایت منجر به هدررفت بخش قابل توجهی از درآمدهای ارزی کشور شده است. این وضعیت در سالهای گذشته آثار منفی جدی بر صادرات، توسعه اقتصادی و سرمایهگذاری گذاشته و باعث شده صادرات غیرنفتی، برخلاف انتظار، رشد متناسبی نداشته باشد؛ آن هم در شرایطی که ارزش پول ملی کاهش یافته و باید مزیت صادراتی کشور افزایش مییافت.
به گفته وی، با وجود برخی افزایشهای مقطعی در صادرات، این رشد بهمراتب کمتر از ظرفیتهای موجود بوده است. وی معتقد است تکنرخی شدن ارز میتواند در ادامه، تمرکز سیاستگذاری را بر تولید، توسعه صادرات غیرنفتی و افزایش رقابتپذیری بنگاهها قرار دهد و فضای مثبتی برای بازگشت فعالان اقتصادی که بهدلیل غیرجذاب بودن صادرات از این حوزه خارج شده بودند، ایجاد کند.
رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، افزود: یکی از پیامدهای مثبت تکنرخی شدن ارز، کاهش مفاسدی است که در سالهای اخیر در حوزه مواد اولیه، بیشاظهاری، کمفروشی و سوءاستفاده از اختلاف نرخ ارز شکل گرفته بود؛ مفاسدی که علاوه بر آسیب به تولید، خسارتهای قابل توجهی به منابع ملی وارد کرد.
وی در عین حال تأکید کرد: تردیدی نیست که تکنرخی شدن ارز میتواند در کوتاهمدت شوکهایی به اقتصاد وارد کرده و بر معیشت اقشار کمدرآمد اثر منفی بگذارد. پاسخ به این نگرانی، متأسفانه مثبت است؛ اما این اثرات منفی قابل مدیریت و کاهش است، به شرط آنکه سیاستگذار با پیشبینی دقیق، محاسبه ریسکها و اتخاذ تدابیر حمایتی، این گذار اقتصادی را بهدرستی مدیریت کند.
به گفته او، در صورت برنامهریزی صحیح، این تهدید میتواند به فرصت تبدیل شود و حتی دهکهای پایین درآمدی با ورود به چرخه تولید و اشتغال، نقش فعالتری در اقتصاد ایفا کنند؛ مسیری که در بسیاری از کشورهای دنیا نیز طی شده است.
صالحی، صادرات را یکی از مهمترین عوامل رونق اقتصادی دانست و گفت: تکنرخی شدن ارز میتواند با افزایش صادرات، درآمدهای ارزی کشور را تقویت کرده و در نهایت به بهبود ارزش پول ملی منجر شود. البته تحقق این هدف نیازمند یک برنامهریزی چندساله و عبور تدریجی و حسابشده از وضعیت فعلی به شرایط باثباتتر اقتصادی است.
رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، در پایان با اشاره به سیاستهایی مانند کالابرگ افزود: هرچند این ابزارها میتوانند در کوتاهمدت به اقشار آسیبپذیر کمک کنند، اما راهحل پایدار، افزایش تولید، رشد عرضه نسبت به تقاضا، افزایش درآمدهای ملی و کنترل تورم است. کنترل تورم تنها از مسیر تقویت تولید، توسعه صادرات و افزایش درآمد ارزی کشور امکانپذیر است؛ مسیری که در نهایت میتواند به بهبود معیشت مردم و افزایش قدرت خرید خانوارها منجر شود.
