هشدار درباره عقب‌ماندگی ایران از اقتصاد دیجیتال و خطر وابستگی داده‌ای/ اقتصاد دیجیتال؛ پنجره فرصتی که نباید بسته شود

حبیبه رحیمیان، خبرنگار

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری «صدای سما» افشین کلاهی رئیس هیات مدیره سندیکای شرکت‌های شناسایی، مکان‌یابی رادیویی و تجهیزات نقشه‌برداری، در گفتگو با خبرنگار روابط عمومی فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران، در حاشیه بیست و نهمین نمایشگاه بین المللی الکامپ،اظهار کرد:  یکی از موضوعات مهم، برنامه‌ریزی برای استفاده از ظرفیت شرکت‌های عضو و راهکارهای ارائه‌شده از سوی آنها در زمینه کاهش مصرف انرژی است. برخی از این شرکت‌ها راهکارهایی برای صنایع و بخش خانگی دارند که می‌تواند از دو جهت مؤثر باشد؛ هم به کاهش مصرف انرژی کمک کند و هم موجب اصلاح الگوی مصرف شود.در حال حاضر در حال بررسی این موضوع هستیم که این راهکارها را از طریق فراخوان یا برگزاری رویدادهای تخصصی معرفی کنیم و در کنار نمایشگاه‌های صنعتی، زمینه‌ای برای تبادل اطلاعات میان شرکت‌ها، صنایع و صاحبان فناوری فراهم شود.

وی تصریح کرد: به نظر می‌رسد صنایع بیش از گذشته نیازمند استفاده از سیستم‌های اتوماسیون و ابزارهای هوشمند برای کاهش مصرف انرژی هستند. برای این منظور، لازم است صنایع به داده‌های دقیق و قابل اتکا دسترسی داشته باشند تا بتوانند بر مبنای اطلاعات موجود، تغییرات لازم را در فرآیندهای خود ایجاد کنند.

کلاهی همچنین با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در بنگاه‌های اقتصادی گفت: در برخی کشورهای اروپایی، شرکت‌های کوچک و متوسط از هوش مصنوعی به شکل کاربردی در فعالیت‌های روزمره خود استفاده می‌کنند و این فناوری صرفا به ابزارهایی مانند چت‌بات‌ها محدود نیست.

وی با تاکید بر اینکه« اقتصاد دیجیتال یک پنجره فرصت است» افزود: اگر این فرصت از دست برود، فاصله کشور با جهان افزایش خواهد یافت و حتی ممکن است ایران در آینده با خطر وابستگی و سلطه داده‌ای کشورهای دیگر مواجه شود

کلاهی در خصوص حضور در این نمایشگاه افزود: نمایشگاه‌ها از یک سو محل معرفی خدمات و محصولات هستند، اما در فضاهای تشکلی، موضوع مهم دیگری نیز دنبال می‌شود و آن، شبکه‌سازی و ایجاد ارتباطات رو در رو میان مجموعه‌هاست. برای مثال، همین دیدار میان تشکل‌های فعال در صنعت نفت و انجمن‌های تخصصی می‌تواند زمینه‌ای برای شناخت نیازها و ظرفیت‌های متقابل فراهم کند. زمانی که دو تشکل یا دو مجموعه با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند، بهتر می‌توانند نیازهای یکدیگر را شناسایی کرده و زمینه‌های همکاری مشترک را پیدا کنند. این تعامل در نهایت می‌تواند به شکل‌گیری همکاری‌های اقتصادی و ایجاد ارزش برای هر دو طرف منجر شود.

وی تأکید کرد: از فدراسیون‌ صادرات انرژی و صنایع وابسته ایران و تشکل‌های بالادستی نیز انتظار می‌رود در حوزه تخصصی خود، برای ایجاد محیط کسب‌وکار مناسب‌تر برای شرکت‌های عضو تلاش کنند و بخشی از مشکلات و موانع موجود را کاهش دهند. در همین راستا، این پرسش مطرح است که چه برنامه‌ها و اقداماتی می‌توان برای تقویت نقش بخش خصوصی در این حوزه انجام داد و دولت نیز چگونه می‌تواند از ظرفیت شرکت‌های خصوصی استفاده کند. در حال حاضر اقدامات گسترده‌ای در حوزه زیرساخت در حال انجام است، اما به نظر می‌رسد اعتماد کافی به ظرفیت بخش خصوصی وجود ندارد. برای نمونه، در روند مناقصات مربوط به خرید تجهیزات زیرساختی، این نگرانی وجود دارد که شرکت‌های وابسته از شانس بیشتری نسبت به شرکت‌های مستقل بخش خصوصی برخوردار باشند.

بخش خصوصی نیز در صورتی که بخواهد در این حوزه فعالیت کند، طبیعتاً بخشی از اقدامات را برای منافع و نیازهای خود انجام می‌دهد؛ با این حال، توسعه این فعالیت‌ها در شرایط فعلی بسیار ضروری است. به‌ویژه با توجه به شرایط تحریم و اتفاقات اخیر، تأمین تجهیزات مورد نیاز در حوزه زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات با دشواری‌های زیادی مواجه شده است. با وجود این محدودیت‌ها، تلاش‌هایی برای رفع این مشکلات و استفاده از ظرفیت‌های موجود در حال انجام است.

رئیس هیات مدیره سندیکای شناسا، ادامه داد: موضوع دیگری که باید به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد، استفاده از هوش مصنوعی در شرکت‌هاست. هوش مصنوعی نباید صرفاً به عنوان یک ابزار جانبی یا برای انجام امور عمومی و روزمره مورد استفاده قرار گیرد؛ بلکه باید وارد فرآیندهای اصلی شرکت‌ها شود و در حوزه‌های تخصصی و عملیاتی به کار گرفته شود. برای نمونه، در برخی کشورها از جمله دانمارک، استفاده از هوش مصنوعی در فعالیت‌های اصلی شرکت‌های کوچک و متوسط در حال گسترش است. اگر بتوانیم به سمتی حرکت کنیم که هوش مصنوعی در فرآیندهای اصلی شرکت‌های ایرانی نیز به کار گرفته شود، آن زمان می‌توان گفت که این فناوری به شکل واقعی و مؤثر در خدمت افزایش بهره‌وری و توسعه کسب‌وکار قرار گرفته است.