توقف 90 درصدی ترانزیت نفت معادل 54 میلیون بشکه/طوفان قیمتی در راه است؟
تنگه هرمز، مهمترین شریان انرژی جهان، طی سه شب گذشته شاهد توقف 90 درصدی ترانزیت نفت بوده است. بر اساس آخرین دادههای دریافتی از سامانههای ناوبری کشتیها، این میزان توقف، معادل 54 میلیون بشکه نفت خام است که برای حمل آنها به 27 فروند از غولپیکرترین نفتکشهای جهان نیاز است. این اختلال بیسابقه، زنگ خطر جدی برای بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی به صدا درآورده است.
خاورمیانه در آستانه خالی شدن مخازن نفتی
پیامد فوری این انسداد عملی، نه فقط جهش بهای نفت، بلکه بحران ذخیرهسازی در خود کشورهای تولیدکننده عضو شورای همکاری خلیج فارس است. بر اساس گزارش تحلیلی بلومبرگ که به بررسی میدانی وضعیت تأسیسات نفتی منطقه پرداخته، با مسدود شدن مسیر صادرات، کشورهای حوزه خلیج فارس با سرعت غیرمنتظرهای در حال پر کردن مخازن استراتژیک و عملیاتی خود هستند.
وضعیت اضطراری در عراق: عراق به دلیل ظرفیت محدود ذخیرهسازی، بهناچار کاهش تولید گسترده را در دستور کار قرار داده است. این کشور که دومین تولیدکننده بزرگ اوپک به شمار میرود، با انباشت نفت در مخازن و بنادر خود مواجه است.
هشدار جیپیمورگان برای ریاض و ابوظبی: بانک سرمایهگذاری جیپیمورگان هشدار داده است که عربستان و امارات نیز در صورت تداوم این وضعیت، ظرف چند هفته آینده مجبور به کاهش تولید خواهند شد. پایانه نفتی جُعَیمه در شرق عربستان با سرعت در حال پر شدن است و گزارشها حاکی از آن است که چهار مخزن از شش مخزن پالایشگاه راهبردی رأس تنوره که پس از عملیات تنبیهی ایران متوقف شده بودند، اکنون کاملاً از نفت خام پر شدهاند.
چالش ذخیرهسازی 100 میلیون بشکهای
برآوردها نشان میدهد که چهار تولیدکننده اصلی عرب حاشیه خلیج فارس (عربستان، امارات، کویت و عراق) در مجموع حدود 100 میلیون بشکه ظرفیت ذخیره خالی دارند که این رقم معادل یکسوم کل ظرفیت اسمی آنهاست. اما نکته حائز اهمیت آنکه استفاده عملیاتی از این مخازن بهطور معمول کمتر از 80 درصد نیست و با این روند، **به گفته کارشناسان صنعت نفت، برخی از این کشورها ممکن است ظرف کمی بیش از سه هفته، ظرفیت ذخیره خود را کاملاً پر کنند.** در سناریوی خوشبینانهتر که عربستان و امارات بتوانند از مسیرهای جایگزین محدود (مثل خطوط لوله به دریای سرخ) استفاده کنند، این مهلت تنها یک هفته دیگر تمدید خواهد شد.
جهش قیمت نفت و چشمانداز تورم جهانی
بازارهای جهانی به سرعت به این شوک عرضه واکنش نشان دادند. قیمت نفت خام برنت در بازار لندن با عبور از مرز 85 دلار در هر بشکه، به بالاترین سطح در ماههای اخیر رسید. حتی با وجود انتشار برخی گزارشهای غیررسمی از مذاکرات ادعایی، بهای نفت در روز چهارشنبه نزدیک به 85 دلار تثبیت شد.
تحلیلگران اقتصادی هشدار میدهند که این بحران میتواند به یک تورم ساختاری در اقتصاد جهانی دامن بزند. در شرایطی که کشورهای غربی بهویژه اعضای ناتو با بالاترین نرخ تورم دهههای اخیر دست و پنجه نرم میکنند، کاهش عمیقتر تولید در خلیج فارس میتواند طوفانی از افزایش قیمتها را در بازارهای کالا و خدمات به راه اندازد. این رویداد بار دیگر نشان داد ثبات اقتصاد جهانی به شدت به امنیت منطقه خلیج فارس وابسته است و هرگونه ماجراجویی یا ناامنیسازی در این آبراه حیاتی، پیامدهایی فراتر از مرزهای منطقه به دنبال خواهد داشت./ تسنیم
