پیامد جنگ در غرب آسیا برای جهان؛ توافقهای نظامی جدید میان کشورهای آسیای مرکزی
به گزارش پایگاه خبری «صدای سما» از پایگاه خبری آسیا نیوز، قزاقستان از گشودن حریم هوایی خود به روی پروازهای نظامی از ترکیه خبر داده و به همراه ازبکستان، قصد دارد اتحاد بین کشورها را از طریق برنامههای هماهنگی با کشورهای اروپایی تقویت کند.
جنگ در غرب آسیا همه کشورهای آسیبدیده را بر آن داشته تا نیروهای دفاعی منطقهای خود را تقویت کنند. اتحادیه اروپا اعلام کرده است که ۱.۰۷ میلیارد یورو در ۵۷ پروژه دفاعی سرمایهگذاری خواهد کرد تا چیزی را ایجاد کند که اکنون «شنگن دفاعی» نامیده میشود.
ایجاد زیرساختهایی برای جابجایی عملیاتی نیروها، تجهیزات و پرسنل از اروپا از طریق مسیرهای ریلی و جادهای، دریایی و هوایی، به سمت شرقیترین مرزها، برنامهای که مکمل یا شاید جایگزینی برای ابتکارات ناتو باشد.
این پروژه در حال حاضر در رومانی و مولداوی در حال انجام است و کیشیناو حتی قبل از پیوستن به اتحادیه اروپا به این طرح پیوسته بود و همانطور که مطبوعات مولداوی آن را توصیف میکنند، «در جادههای مولداوی کاروانهای نظامی به سمت اوکراین در حرکت هستند».
در روزهای اخیر، قزاقستان از گشودن حریم هوایی خود به روی پروازهای نظامی از ترکیه، تحت توافقی که توسط مجلس ملی قزاقستان (پارلمان) در آستانه تصویب شده است، خبر داد.
اگرچه این دسترسی محدود است و فقط منوط به توافق طرفین است، اما در عمل این گامی مهم در جهت تقویت همکاری نظامی بین اعضای سازمان کشورهای ترک زبان (OTG) محسوب میشود.
حریم هوایی قزاقستان در شرایط فعلی، برای هماهنگی لجستیکی همه کشورهای درگیر، اهمیت حیاتی پیدا میکند در واقع، ترانزیت قزاقستان میتواند تحویل از ترکیه به ازبکستان را تا حد زیادی تسهیل کند و ترکیه، علیرغم تمام تلاشهای آنکارا برای سازش، عضوی از ناتو است که در مقابل روسیه قرار دارد.
از سوی دیگر، قزاقستان و ازبکستان عضو اتحاد نظامی اوراسیا CSTO هستند و بنابراین شرکای رسمی مسکو محسوب میشوند، اما درگیریهای جاری در خاورمیانه منجر به ارزیابی مجدد عمیق این اتحادها شده است.
سازمان کشورهای ترک زبان در حال بررسی سازماندهی اتحاد نظامی خود، مشابه اتحادی که به طور فزایندهای در اروپا در حال شکلگیری است، میباشد و واکنشهای روسیه به این تغییر موازنه که زمانی غیرقابل تغییر به نظر میرسید، در انتظار است. آسیای مرکزی با برنامههایی برای هماهنگی بین کشورهای تورانی و اروپایی، به مکانیسمی برای همکاری، از جمله همکاری نظامی، نزدیکتر میشود.
سازمان کشورهای ترک زبان شامل قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، آذربایجان و ترکیه به عنوان اعضای دائم و ترکمنستان و مجارستان به عنوان ناظر است؛ تنها کشور آسیای مرکزی که از این گروه مستثنی است، تاجیکستان است که اساساً ریشه فارسی دارد و خود را با کشورهای ترک زبان مرتبط نمیداند.
جلسه اخیر در بخارا بین روسای جمهور قزاقستان و ازبکستان، قاسم ژومارت توکایف و شوکت میرضیایف، نشان داد که چگونه آستانه و تاشکند، علاوه بر این، مسئولیت کل منطقه آسیای مرکزی را بر عهده گرفتهاند و آن را به یک مرکز قدرت مستقل تبدیل کردهاند که قادر به دستیابی به توافق با همه شرکای شرقی و غربی ممکن است.
جهان در حال تغییر است و مناطق مختلف اکنون ترجیح میدهند برنامههای دفاعی و توسعه اقتصادی خود را تدوین کنند تا به قدرتهای بزرگ غیرقابل پیشبینی وابسته نباشند. هدف همچنان محافظت از خود در برابر درگیریها و بحرانهای انرژی، اقتصادی و ارتباطی است. و در این راستا، آسیای مرکزی خود را به طور فزایندهای در کنار اروپا میبیند، از بازارها و لجستیک گرفته تا برنامههای دفاعی./ ایرنا
