سفر ترامپ به پکن؛ وقتی «هنر معامله» به بنبست رسید
به گزارش پایگاه خبری «صدای سما» دونالد ترامپ روز جمعه پکن را ترک کرد. او پس از دو روز مذاکره با شی جینپینگ در کاخ بزرگ خلق، با این تصور وارد سفر شده بود که «هنر معامله» میتواند نتیجهای ملموس بههمراه داشته باشد، اما در نهایت توافق قابلتوجهی به دست نیامد.
شبکه NBC News در گزارش خود از پکن نوشت که این اجلاس بدون اعلام هیچ توافق مهم یا پیشرفت قابل اندازهگیری پایان یافت و دو طرف صرفاً به تمجید از یکدیگر بسنده کردند و این وضعیت را نوعی بهبود نسبی روابط توصیف کردند.
رویترز نیز گزارش داد که ترامپ بدون پیشرفت جدی در حوزه تجارت و بدون دستاورد مشخص درباره نقش چین در پایان دادن به جنگ ایران، پکن را ترک کرد. فایننشال تایمز نیز نوشت: شی جینپینگ تنها امتیازهای محدودی ارائه داد و مذاکرات به کاهش اختلافات عمده منجر نشد.
فاصله میان انتظار و واقعیت
ترامپ پیش از سفر تلاش کرده بود انتظارات را بالا ببرد. برخی مقامات آمریکایی او را «قویترین رهبر عصر» توصیف کردند و از توانایی او در دستیابی به نتایج بزرگ سخن گفتند، اما فضای مذاکرات با این انتظارات فاصله داشت.
یورونیوز این نشست را «اجلاس کوچکشده» توصیف کرد و نوشت دستاورد فوری آن محدود به تثبیت روابط و جلوگیری از بدتر شدن رقابت قدرتهای بزرگ بوده است. برخی تحلیلگران اروپایی نیز تأکید کردند دستاورد مشخصی در این دیدار دیده نمیشود.
شورای روابط خارجی آمریکا نیز پیش از نشست هشدار داده بود که چین در موقعیت برتر وارد مذاکرات میشود و پس از پایان اجلاس اعلام کرد که انتظارات پایین بود و همان هم برآورده شد.
چرا ترامپ در موقعیت ضعیفتری وارد پکن شد؟
برخی تحلیلگران آمریکایی از جمله «مایکل مکفال» معتقدند ترامپ نسبت به سفر نخست خود در سال 2017 در موقعیت ضعیفتری قرار داشت. بهگفته او، تغییر در توازن قدرت جهانی و مجموعهای از سیاستهای داخلی و خارجی این وضعیت را شکل داده است.
یکی از عوامل اصلی، جنگ ایران در سال 2026 عنوان شده است. این جنگ باعث افزایش هزینههای نظامی آمریکا و کاهش توان تمرکز این کشور بر رقابت در آسیا شده است، همچنین این درگیری ذخایر نظامی آمریکا را تحت فشار قرار داده است.
عامل دوم، تضعیف روابط آمریکا با متحدانش است. برخی رسانهها از جمله گلوب اند میل گزارش دادهاند که بخشی از متحدان سنتی واشنگتن اکنون چین را بهعنوان یک عامل ثبات نسبی در نظام بینالملل میبینند.
عامل سوم نیز محدودیتهای حقوقی داخلی در آمریکا عنوان شده است. بهگفته آرون دیوید میلر، تصمیم دیوانعالی درباره اختیارات تعرفهای رئیسجمهور بخشی از ابزارهای فشار اقتصادی آمریکا را کاهش داده است.
امتیازهای پیش از سفر و بحث توازن قدرت
مجله تایم گزارش داده است ترامپ پیش از ورود به پکن دو تصمیم مهم اتخاذ کرده است؛ از جمله موافقت با فروش برخی تراشههای پیشرفته به چین و تعلیق بخشی از فروش تسلیحات به تایوان.
این اقدامات از سوی برخی سناتورها بهعنوان کاهش اهرم فشار آمریکا تعبیر شده است. منتقدان میگویند که این تصمیمها پیش از هرگونه امتیازگیری از چین اتخاذ شده است.
ایران؛ مهمترین میدان اختلاف
یکی از محورهای اصلی این سفر موضوع ایران بود. گزارشها نشان میدهد چین در این پرونده اهرم فشار قابلتوجهی در اختیار دارد و همین موضوع موقعیت مذاکرات را تحتتأثیر قرار داد.
برخی تحلیلها از جمله NPR و CNN اشاره کردهاند که جنگ ایران و پیامدهای آن، از جمله فشار بر تنگه هرمز و افزایش قیمت انرژی، هزینه سیاسی و اقتصادی قابلتوجهی برای آمریکا ایجاد کرده است.
الجزیره نیز گزارش داد؛ واشنگتن پیش از سفر تلاش داشت از چین برای اعمال فشار بر ایران استفاده کند، اما پکن از تغییر موضع خودداری کرد.
در نهایت این که نبود هرگونه پیشرفت در موضوع ایران بهعنوان یکی از مهمترین ناکامیهای این اجلاس ارزیابی شد.
تایوان؛ موضوعی که چین در مرکز نشست قرار داد
موضوع تایوان نیز در این مذاکرات نقش پررنگی داشت. بر اساس تحلیل شورای روابط خارجی، چین در سالهای اخیر بیش از پیش این موضوع را در مذاکرات دوجانبه برجسته کرده است.
در جریان نشست، شی جینپینگ نسبت به پیامدهای هرگونه تغییر در وضعیت تایوان هشدار داد و آن را عامل بالقوه در تشدید تنشها دانست.
برخی منابع گزارش دادند که ترامپ از ورود مستقیم به این موضوع در برابر رسانهها خودداری کرد.
دستاوردهای محدود و آتشبس تجاری شکننده
بر اساس گزارش NBC، دستاوردهای ملموس این نشست شامل تمدید آتشبس تجاری، گفتوگو درباره سازوکارهای تعرفهای و برخی توافقهای محدود در حوزه کشاورزی بوده است.
با این حال، تحلیلگران تأکید دارند که اختلافات ساختاری میان دو کشور همچنان پابرجاست و نشانهای از یک توافق پایدار دیده نمیشود.
جمعبندی روایت رسانههای غربی
در مجموع، بخش عمده رسانهها و تحلیلگران غربی این سفر را بدون دستاورد بزرگ و با نتایج محدود توصیف کردهاند.
ترامپ این نشست را مثبت و سازنده ارزیابی کرد، اما ارزیابی رسانههای غربی تصویری متفاوت ارائه میدهد؛ تصویری از مذاکراتی که بیش از آنکه به توافق منجر شود، به مدیریت تنش محدود شده است./ تسنیم
